Samuel (1936) (Schweiz)

Was erinnert dich as Lebe, ah völlig glücklich si, ohni Sorge?

… Ja, das isch no schwierig… Ja ich chönd säge d’Lehrziit. Das isch no interessant gsi, als Elektriker. Was söll ich da säge?

Was isch dini erscht Erinnerig als Chind?

Das isch s’Christchindli, wo cho isch…zu mir hei. Guet, das isch ja e Nachbarin gsi oder so öbis. Aber da han ich das alles no glaubt, oder. Das isch natürlich scho de Hit gsi. Sie häd irgend eso öbis zum Esse und viellicht öbis zum Spiele…und öbis an Christbaum ane…und es häd glaubs no es Liedli gsunge mit mir oder häd alleige gsunge.

Weli Bilder oder Gedanke chömed dir in Sinn, wenn ich folgendi Wörter säge?

Protest/protestiere: Protestiere…? … Reklamiere will ich han müese schaffe. Isch das als Chind oder als Erwachsene…? Ja nei, das isch jetzt echli blöd gseid… Dings ergriffe, also d’Situation ergriffe, ja. Was unfair isch oder zum Bispiel das mer ebe chan protestiere oder degege sii. Chasch das verwende? … Ja, aso mir sind mal go protestiere. Die händ eus de Radio, wie heds do gheisse? Radio 24? Händs eus abklemmt, dänn simer go protestiere, da uf Italie abe uf en Berg ue… glaub ehh.. Pizzo Groppera? Oder wie das gheisse häd. Das isch am Roger Schawinski (Radiopionier) sin Radio Sender gsi, won er dänn häd vom Usland müese sende, wills das nöd mache lah händ, nöd i de Schwiiz. Det simmer dänn ebe go protestiere, zerscht uf Züri, da häds e Versammlig gäh. Und nachedher häd de da uf Italie, aso usserhalb vo de Grenze en Radiosender ufgmacht und häd dänn vo det us uf Züri gsendet. Aso mir händ ihn dänn da au chöne empfange. 

Wo du scho erwachse gsi bisch, händ Fraue afange protestiere…Was häsch du jetzt als Maa zu dere Ziit denkt?

Was söll ich da säge…? Ich chönd säge es isch lang gange bis die händ chöne ufstah oder bis ufgstande sind. Es isch dringend nötig gsi. 

Macht: … Ja de Vater. De Vater, ja. Will de häd s’Säge gha. Nöd unbedingt negativ gmeint, es isch eifach…viellicht absolut gsi. Mer häd dänn müese das mache was gseid worde isch, oder. Oder hett sölle mache…

Was häsch dänn du gmacht anstatt das wod hedsch sölle?

Da bin ich abghaue! Zu anderne Chind go spiele. Ich bin ja einsam gsi oder, ufeme Buurehof obe. Da häsch suscht kei anderi Chind gha, nüd gha.  Sone Arbeitersiedlig häds dete gha und det une häds Chind gha. Mir händ amels Versteckis gspielt… 

Im ganze Dorf?

Nei, neii… ja guet das isch au no es anders Kapitel. Im Dorf während de Schuel, während de Pause hämer amels “Flügerli” gspielt. Ja die einte sind Bombe gsi und die andere sind Flüger gsi. Es isch wien es Räuber und Poli gsi. Isch dänn halt eifach nach em Chrieg gsi oder, und das isch halt eifach immer no Intus, oder. Drum sinds Flüger gsi. Und z’Elgg womer das gmacht häd, da häds so Gasse gha und da häd mer sich amels guet chöne verstecke. Das isch guet gsi.     

d’Gsellschaft: Ja, es isch e zämegwürfledi Mengi Mensche… Gsellschaft, das bestaht us arme und riche Lüüt und… dumme und gschiede und… das isch eifach e Gsellschaft. Isch en, ja irgend en Usschnitt vo de Menschheit. Wies sich irgendwie zämegrauft häd. Das isch jetzt mal mini Meinig. 

Wie gsehsch du d’Welt ii 50 Jahr? (realistisch gseh)

Menscheleer…(lache) Du weisch ja nid was no alles passiert dänn, oder? Ich würds au überhaupt nid wele wüsse, wie das so usgseh würdi. 

Was heisst für dich menschlich sii, was isch menschlich?

Ja…! Mer mues tolerant sii gegenüber anderne. Es git ja Andersch-Denkendi, es git Andersch-Farbigi… verschiedeni Lüüt eifach. Mer söd eifach alli akzeptiere chöne als Mensch. 

A was glaubsch du?

A was das ich glaube…? No e blödi Frag… Da weiss ich nöd was ich söd säge, was sölli glaube. Häd dir da irgendöbert scho en Antwort gäh uf die Frag? Ja?! Uiii leck…! Hei no mal… Ich glaube a Gerechtigkeit, wänn das möglich wird oder chan werde. 

Wedsch no öbis säge?

En letschte Wunsch?! (lache) E letschti Meinig… Mer söll eifach Mensche ahnäh wie sie sind.